Hoog tijd om een paar typische Brabantste uitdrukkingen uit te leggen met tonproater Berry Knapen.

Tonprater Berry Knapen zette een aantal spreekwoorden op dvd en EDTV testte de Brabantse taalkennis van toevallige passanten

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Voor de 32e keer organiseerde Stichting Carnavalsactiviteiten Land van Cuijk dit kampioenschap, doch de laatste veertien edities onder de noemer van Zuid-Nederlands Kampioenschap, waarbij 8 tonpraoters afkomstig uit Brabant en Limburg hun beste kunnen lieten horen en zien aan een breed publiek. Vrijdag 12 en zaterdag 13 maart vinden de Gala-avonden plaats, waarbij de vier beste tonpraoters van het kampioenschap terug naar Wanroij komen om het publiek nogmaals een grandioze avond te bieden, welke dan ook tevens omlijst wordt door top-entertainment, show, zang en dans.

Het draaide zaterdag 6 maart echter om het kampioenschap, alwaar de crême de la crême onder de tonpraoters op de bühne verscheen en alle aanwezigen uit alle hoeken van Brabant en Limburg aan zich wisten te binden met al hun kwats- wazel en zèver. De lachspieren werden bij eenieder danig op de proef gesteld en gezien de reacties vanuit de zaal slaagden de artiesten daar bijzonder goed in.

Het spits werd afgebeten door het humoristische koldercabaret “Kôjje-n-Ojjem”. Dit muzikale en theatrale gezelschap wist als geen ander de grote menigte te boeien met hun zang en afwisselende hilariteiten. Een waardige openingsact waarbij de lachspieren voor menigeen te kort bleken te zijn. Het lied; The Sound of Helmond ging er bij iedereen in als koek en was als voorspel een goede opwarmer voor de tonpraoters die daarop volgden.

Als eerste buutreedner kwam “Kareltje van het huishouden van Jan Steen” vertolkt door Ad Vermeulen uit het Brabantse Chaam in de buutton. Hij gaf een goede uiteenzetting over het gierigste, zuinigste en armste gezin waarin hij was opgegroeid. Zo ook was er crisis in ’t Wapen van Wanroij, want ze brachten hem daar bitterballen. Hij moest wel eerst vragen of ze die ook warm wilde maken.

Kareltje kwam uit een heel arm gezin en ze hadden helemaal niks. Vroeger hadden ze ook bijna niets aan. “Dè hoefde dan ôk nie, want wâ ge nie draagt wordt ôk nie vuul. Hierna volgde “Baerke d’n Ober” (Har Daniëls uit Herkenbosch) en heette iedereen welkom in het restaurant “’t Laatste Avondmaal”. Een van zijn specialiteiten was ,n DSB (dun smal breudje), oftewel ’n smal breudje met zalm en bosuitjes. Baerke wilde eigenlijk ober worden, waarop z’n moeder zei; “Baerke blijf toch eerlijk”. Een goede samenhangende buut over de ervaringen als ’n waardige ober.

Als derde buutreedner trad “De jarige jop” (Berry Knapen uit Heeze) in de buutton. “Mensen die hij uitgenodigd had die waren er niet en die je niet hebt uitgenodigd die zijn er wel, getuige de volle zaal die voor hem zat. Veel ooms en tantes kreeg hij op bezoek, maar dat accedeerde niet altijd goed. Tante Siena van moederskant kreeg het aan de stok met oom Harrie van vaderskant. Zegt Siena; “Als ik met jou getrouwd was deed ik vergif in je soep”, waarop Harrie zei; “Als ik met jou getrouwd was dan at ik de soep ook nog op ook”. Spitsvondige humor waarmee hij ook nu de zaal weer plat kreeg en de tranen rolden bij menigeen over de wangen.

Als laatste vóór de pauze was het de beurt aan “Harie geit nao de kèrmis” (Harold Schroijen uit Neeritter). Harie maakte nogal wat mee op de kermis en hij won ook menigmaal een prijs. Het kwam ook regelmatig voor dat hij zijn vrouw kwijt was, evenals z’n beste maat. Geen probleem dan zoeken we toch samen. Hoe ziet jou vrouw er eigenlijk uit: “Nou ze heeft blond haar, mooi slank figuur en ze heeft een minirokje aan, en die van jouw dan? Oh, dat maakt niets uit, we zoeken die van jou wel”. Het Limburgs accent van Harold zorgde ervoor dat niet altijd alles goed uit de verf kwam en dat was bijzonder jammer. De clou werd niet altijd op tijd begrepen doch Harold liet zien en horen dat hij niet voor niets Limburgs Kampioen 2010 was geworden.

Na de pauze werd de draad van het buutten weer opgepakt door “Sien van Boast, ’n heel gewoon vrouwtje met ’n parttime baantje bij de post” (Christel van den Dungen uit Tilburg. Voor de eerste keer in de geschiedenis van het Zuid-Nederlands Kampioenschap mengde zich een vrouw tussen al het mansvolk. Als debutante bracht ze een schitterende buut ten tonele en wist daarmee ook de harten te stelen van alle aanwezigen. Bij de post voerde ze haar taken perfekt uit en zo kwam ze s’morgens in alle vroegte bij het bejaardenhuis. Daar zat ’n man buiten in z’n rolstoel. Ze zegt; “Wa ben de gij vroeg op”. Vroeg op, zegt ie: “Ze hebben me gisterenavond vergeten binnen te zetten”. Weten jullie trouwens waarom dove mensen nooit aan seks doen? “Doar hebbe ze nog noit van geheurd”! Ook zij wist de lachspieren op de proef te stellen en menigeen zocht het puntje van de stoel op, zo geweldig vonden ze deze charmante postbode.

Als zesde buutreedner kwam “Jan (z)wèt van niks” (Jan Heffels uit Obbicht) voor het voetlicht. Een tonproater pur sang die z’n verhaal kwam vertellen over het wel en wee in de sauna. Van dompelbad, tot

noem het maar schrompelbad. In het Turks stoombad zag je geen hand voor ogen, maar hij wist dat hij goed zat want de slippers stonden immers buiten. Een schitterend verhaal doch ook nu vanwege het moeilijk te volgen Limburgs dialect was het niet voor iedereen goed verstaanbaar en te begrijpen.

De zevende tonpraoter die zijn verhaal mocht komen doen was Jan Strik uit Someren, als “De huisman”. Een spraakwaterval bij uitstek met doordachte woordspelingen en fantastische woordkeuzes. Hij wilde zich aanmelden bij de Weight Watchers, maar de cursus zat vol. “Je kunt er pas bij als er iemand af valt”, kreeg hij prompt te horen. Hij wist de zaal te beroeren met zijn welbekend verhaal uit het sprookjesboek “Weefsnitje”. Jan Strik, een oude rot in het vak waar we nog lang van kunnen genieten.

Als laatste van acht tonpraters kwam ‘Willemke de BOA’ (Wim Joosten uit Haelen) in de buutton. Met veel gebaren en superieure mimiek had hij een kostelijk verhaal over zijn ervaringen als bijzonder opsporingsambtenaar. Hij deelde veel bonnetjes uit en zag ook niets over het hoofd. In de straat stond een auto geparkeerd op nr.15, terwijl er op het verkeersbord stond; “Niet parkeren tussen 14-16”. Zijn grappen en grollen werden eveneens goed gewaardeerd en er zat veel expressie in zijn buut.

Tot slot van de avond waren het De Penthouse Boys die een leuke interactie hadden met het publiek, en de jury zich kon gaan beraden over de uitslag van het tonpraten.

Alle buutreedners werden beoordeeld door een deskundige jury, doch deze had ook dit jaar weer de moeilijke taak om de kampioen 2010 aan te wijzen. Het niveau van de tonpraoters was erg hoog. De voorzitter van de jury (Wiel Zeelen) wist de spanning aardig op te voeren en maakte uiteindelijk bekend welke tonpraoters 12 en 13 maart a.s. terug naar Wanroij komen tijdens de Gala-avonden.

Op de vierde plaats eindigde “Baerke d’n ober”, Har Daniëls uit Herkenbosch.

Derde werd “Kareltje van het huishouden van Jan Steen”, Ad Vermeulen uit Chaam. Als tweede eindigde ”De Huisman”, Jan Strik uit Someren. Als winnaar van de Zuid-Nederlandse Buutkampioenschappen werd uitgeroepen; “De jarige jop”, Berry Knapen uit Heeze. Met zijn creatie wist hij ook nog de publieksprijs in de wacht te slepen en dit maakte het feestje voor hem compleet.

Berry Knapen (46) uit Heeze, eerder dit jaar 2e en tevens publieksprijs bij de Brabantse Kampioenschappen in Valkenswaard, was zo trots als een pauw.

Het buutten zit in me, en ik wil niets liever dan mensen laten lachen en genieten.

Vanaf 1994 staat hij jaarlijks her en der in de ton. Een veel gevraagde artiest die het publiek weet te waarderen en herkenbaar wil zijn in zijn typetjes. Met succes heeft hij al een tiental buuts geschreven en als het aan hem ligt zullen er nog vele volgen.

Zijn blauwe oogjes stralen en zijn passie is van hem af te lezen. “Geweldig hier”, zegt Berry. Een perfekte organisatie met alles erop en eraan. Deze zaal van ’t Wapen van Wanroij is uniek en er heerst hier altijd een optimale stemming. De concurrentie was vanavond groot en daar houd ik wel van. Iedereen doet zijn uiterste best op dit podium en wie wil hier nou geen Zuid-Nederlands Kampioen worden ! Voor mij is het de derde keer en ik geniet er met volle teugen van. Het blijft een eer om deze prijs te kunnen en mogen winnen.

Vrijdag 12 en Zaterdag 13 maart kom ik weer graag terug naar Wanroij voor de Gala-avonden en kunnen alle aanwezigen genieten van een gezellige kletsavond. “Ik ga ervoor en ook dan wil ik vlammen”, zegt de kersverse kampioen.

(Bron: Joris Remmen)

Wat leuk dat ik een week lang het Gastblog mag verzorgen. Eerst maar even voorstellen. Ik ben Berry Knapen, tonprater. Eigenlijk noem ik mezelf ‘absurdist’, daar ik niet alleen tonprater ben maar ook veel aan straattheater doe en ook voor bedrijven allerlei gekke dingen verzin.

Op een moment was ik aan het zoeken naar een naam die de hele lading dekt en warempel: de rode draad in al mijn verhaaltjes, typetjes en dingetjes is dat alles absurd is. Hupsakee, de absurdist was geboren. Om een beeld te krijgen van wat ik zo allemaal doe, kun je ook mijn gelijknamige website bekijken.

Deze week ga ik het vooral over het tonpraten hebben. De 11e van de 11e is geweest dus het feest is weer begonnen. Kletsen, ouwehoeren, gezellig heel de boel op z’n kop zetten. Ik heb er verschrikkelijk veel zin in.

Ik ben met een nieuwe buut bezig, als ‘de jarige job’. Dus ga ik dit seizoen ontieglijk vaak jarig zijn. Ook dat is één van de vele voordelen van het tonpraten. Het wordt een hartstikke leuk verhaal, denk en hoop ik. Dat zal toch wel?! Je gaat me toch niet vertellen dat ik al die vele uren voor niks die woorden heb zitten inkloppen? Wakker heb gelegen om iets leuks te verzinnen?

Het schrijven van een buut is, voor mij althans, een hele worsteling. De zomer gaat snel voorbij en na de Brabantse Dag begin ik. Zeg ik tegen mezelf… wat begin ik dan… waarover…. welke creatie… wat wil dat figuur gaan vertellen…hoe moet het verhaal gaan verlopen… het moet even leuk worden als vorige jaren.. shit ja… Eens ff kijken… verrek het is inmiddels al bijna oktober…

Begin november moet mijn buut zover klaar zijn dat ik ermee de boer op kan en dan moet het wel voor 80% klaar zijn. Wat lijkt me leuk: ambtenaar van de burgerlijke stand, hotelier of jarige job? Ik begin maar eens met de jarige job. Dus: associëren, brainstormen met mijn vriendin. Ik schrijf alles op; taart, vlaai, bier, cadeautjes, boodschappen halen, bezoek, ontbijt op bed, uhh.. slingers ophangen, surprise, enzovoort. Oké, dat heb ik. Nu nog een 50 goeie grappen en we zijn klaar.

Inmiddels heb ik al 2 keer mijn nieuwe verhaal gebracht en ben ik tevreden. Het is nog niet af maar het zal gaan groeien de komende weken en dat moet ook wel. 8 januari zijn de Brabantse Kampioenschappen Tonproaten en daar mag ik mijn titel verdedigen. En moet ik strak staan om te kunnen pieken. Deze week beginnen de voorrondes en kan ik gaan zien wat de concurrentie doet. Daar later deze week meer over.

(Bron: ED 16 nov)

Met o.a. de Winnaar van het Keiebijters Kletstoernooi Rob Scheepers uit Sterksel en de Brabants Kampioen Tonpraten Berry Knapen.

Verder zijn er optredens van Wiljan van Kemenade alias Naadje Pet uit Nuenen, Hans Verbaarschot uit Deurne en Ivo van Rossum uit Gemert.

Het is een besloten Tonpratersavond. Entree, alleen op vertoon van een kaartje. (à 7,50 euro incl. 1 consumptie)

Contact: Marcel Aarts
Stratumseind 18
5611 ES Eindhoven
info@cafedowntown.nl

http://www.cafedowntown.nl

Reserveer nu uw kaartjes om zeker te zijn van een plaats want VOL = VOL!

Datum: Zaterdag 24 Oct 2009
Aanvang: 20.00 u
Zaal open: 19.00 u

Locatie: Café Downtown
Stratumseind 18
5611 ES Eindhoven

Omschrijving: Besloten Tonpratersavond met de beste Tonpraters van Brabant.
Entree, alleen op vertoon van een kaartje.

Entreeprijs: 7,50 euro incl. 1 gratis consumptie

Voorverkoop: Kaartjes reserveren via info@cafedowntown.nl

Organisatie: Marcel Aarts i.s.m. Wiljan van Kemenade

Contact: Marcel Aarts
www.cafedowntown.nl

Wiljan van Kemenade
www.naadjepet.nl

Optredens:

Rob Scheepers (Sterksel)
Berry Knapen
Hans Verbaarschot
Ivo van Rossum
Wiljan van Kemenade